അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ വർഗാധിഷ്ഠിത നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കാൻ താലിബാൻ. 2026 ജനുവരി 4-നാണ് ഇത് സംബന്ധിച്ച പുതിയ നിയമം നിലവിൽ വന്നത്. ഇതിന് പിന്നാലെ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലും 10 അധ്യായങ്ങളിലുമായി 119 ലേഖനങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഉത്തരവിൽ പ്രധാനം നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ളിൽ തന്നെയുള്ള വർഗാധിഷ്ഠിത സാമൂഹിക ശ്രേണിയെ നിയമവിധേയമാക്കലാണ്.
തരംതിരിവ് ഇങ്ങനെ..
അഫ്ഗാൻ സമൂഹത്തെ നാലു ശ്രേണികളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 9 ആണ് ഏറ്റവുമധികം വിമർശന വിധേയമാകുന്നത്. മതപണ്ഡിതർ (ഉലമ അല്ലെങ്കിൽ മുല്ല), വരേണ്യവർഗം (അഷ്റഫ്), മധ്യവർഗം, താഴ്ന്ന വർഗം എന്നിങ്ങനെ നാല് വിഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്നു. ഇതനുസരിച്ച് ഒരേ കുറ്റകൃത്യത്തിനുള്ള ശിക്ഷ ഇനി മുതൽ കുറ്റകൃത്യത്തിൻ്റെ സ്വഭാവമോ കാഠിന്യമോ അനുസരിച്ചായിരിക്കില്ല മറിച്ച് കുറ്റകൃത്യം ചെയ്തയാളുടെ സാമൂഹിക നില അനുസരിച്ചായിരിക്കും.
ഈ നിയമാവലി പ്രകാരം, ഒരു ഇസ്ലാമിക മത പണ്ഡിതൻ ഒരു കുറ്റകൃത്യം ചെയ്താൽ, അതിനുള്ള ശിക്ഷ ഉപദേശത്തിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കുറ്റവാളി ഉന്നത വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടയാളാണെങ്കിൽ, കോടതിയിലേക്ക് വിളിപ്പിക്കുകയും ഉപദേശം നൽകുകയും ചെയ്യും. ഇതേ കുറ്റം ചെയ്ത മധ്യവർഗത്തിൽ പെട്ടവർക്ക് തടവ് ശിക്ഷ ലഭിക്കും. എന്നാൽ "താഴ്ന്ന വിഭാഗത്തിൽ" നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾക്ക്, ശിക്ഷ തടവിലേക്കും ശാരീരിക ശിക്ഷയിലേക്കും വഴിമാറും. ദരിദ്രരും അരികുവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുമായ അഫ്ഗാനി പൗരന്മാർ കൂടുതൽ കഠിനമായ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധേയരാക്കുമ്പോൾ, പുരോഹിതന്മാർക്കും മതനേതാക്കൾക്കും നിയമം ഇളവ് നൽകുന്നതായി മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
അടിമത്തം തിരിച്ചുവരുന്നു?
കുറ്റകൃത്യത്തിന് ആനുപാതികമായി ശിക്ഷ നൽകുന്നതിന് പകരം സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ശിക്ഷ വിധിക്കുന്ന താലിബാൻ്റെ പുതിയ കോഡ് സാമൂഹിക വർഗീകരണത്തെ ഒരു നിയമ തത്വമായി പരസ്യമായി സ്വീകരിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇതിലൂടെ കോടതികളെ കർക്കശമായ ഒരു സാമൂഹിക ക്രമം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള ഉപകരണങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ശിക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾപ്പെടെ ആർട്ടിക്കിളുകളിൽ നിയമം സ്വതന്ത്ര വ്യക്തികളെയും അടിമകളെയും വ്യക്തമായി വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. മനുഷ്യാവകാശ വക്താക്കൾ പറയുന്ന ഒരു പദാവലി അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം പൂർണമായും നിരോധിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പദവിയുടെ നിയമപരമായ അംഗീകാരത്തിന് തുല്യമാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിൻ്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ അടിമത്തത്തിന് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും താലിബാൻ്റെ കോഡ് അതിനെ ഒരു സാധാരണ നിയമ വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നു.
സാമൂഹിക ശ്രേണിക്ക് അപ്പുറം പുതിയ ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ കോഡ് നീതി ന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ പല സംരക്ഷണങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കുന്നു. പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകനാകാനുള്ള അവകാശം, മൗനം പാലിക്കാനുള്ള അവകാശം അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായ ശിക്ഷയ്ക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നേടാനുള്ള അവകാശം എന്നിവ ഈ രേഖ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. കുറ്റം തെളിയിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന മാർഗമായി "കുമ്പസാരം", "സാക്ഷ്യം" എന്നിവയെ ആശ്രയിക്കുകയും അതേസമയം, സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണത്തിനുള്ള അവകാശം നീക്കം ചെയ്യുകയും കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ കുറഞ്ഞതും കൂടിയതുമായ ശിക്ഷകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ജഡ്ജിമാരുടേയോ നിയമപാലകരുടേയോ മേൽനോട്ടമോ ഉത്തരവാദിത്തമോ ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംവിധാനമായതിനാൽ തന്നെ ഈ നിയമ ചട്ടക്കൂട് പീഡനത്തിനും നിർബന്ധിത കുറ്റസമ്മതത്തിനും ഉള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുമെന്നും മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ചാട്ടവാറടി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ശാരീരിക ശിക്ഷകളുടെ നടപ്പിലാക്കലും ഈ കോഡ് ഗണ്യമായി കൂട്ടുന്നു. പുരോഹിതന്മാരെയും മതപരമായ ഉന്നതരെയും നിയമത്തിന് മുകളിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട്, ചില ആളുകൾ തൊട്ടുകൂടാത്തവരാണെന്നും മറ്റുള്ളവർ ശാശ്വതമായി ഉപേക്ഷിക്കാവുന്നവരാണെന്നുമുള്ള താലിബാൻ്റെ പ്രഖ്യാപനം കൂടിയാണ് പുതിയ നിയമമെന്നും മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ വ്യക്തമാക്കി.